Köpeklere özgü öldürücü, çok bulaşıcı ve viral bir hastalıktır.
Genelde bebeklerde daha çok görüldüğü için sadece bebeklerde görüldüğü düşünülen bu hastalık aslında her yaştaki köpekte görülebilecek bir hastalıktır. Aşısız tüm köpekler bu virüsle hastalanıp ölebilirler.Bu nedenle özelikle belli yaştan sonra aşıların yapılmaması demek, hastalığa davetiye çıkarmak demektir…
Hastalığın değişik formları vardır. Mide-bağırsak formu, solunum formu, hard pad disease formu; sinirsel form bunlardandır. Bu farklı formlar tek tek başlayıp birbirini izleyebildiği gibi; sadece tek formu ya da 2 formu ard arda görmek mümkündür.
BELİRTİLER: Yavru köpeklerde özellikle geçici yüksek ateş, burun, göz akıntıları, öksürük, ishal, kusma,iştahsızlık, halsizlik, dehidrasyon, şiddetli zayıflama gibi çok da spesifik olmayan semptomlar şeklinde başlayabilir. Malesef bu semptomlar diğer hastalıklarla çok kolay karışabilecek bir durum yaratırlar; spesifik değildirler. Basit bir öksürükle başlayan form antibiyotiklere cevap vermiş gibi görünebilir.Böyle bir durumda hastalığın iyileştiği düşünülse de, aslında DİSTEMPER kademe kademe ilerlemektedir. Böyle vakaalarda malesef genel seyir olarak en son sinir sistemiyle ilgili form başlar ve hayvan büyük oranda kaybedilir.
Özellikle 4 yaşından sonra aşısı olmayan bir köpek bu hastalığa yakanırsa sinirsel formla ilgili belirtiler gösterir . Felçler, arka ayaklarda koordinasyon bozuklukları, tikler, davranış bozuklukları (aşırı korku, ani tepkiler, dönmeler…), yürüyüş ve denge bozuklukları bunlar arasındadır.
Hastalık özellikle hava,nefes yoluyla bulaşır.Ayrıca hastalıklı hayvanın dışkı, kusmuk, göz-burum akıntısı gibi bulaşık maddeler veya direk temasla veya bulaşık eşya-malzemesiyle de çok rahat bulaştırılabilir.
KORUNMA: En iyi korunma aşılamadır. Hastalıktan korunmak için bebeklerde 21 gün arayla 2 doz aşılama şarttır. Tek bir aşı uygulaması sadece yüzde 60-70 koruma oranında kalır.Bu da hastalanmasını engelleyemez. Bir yaşından büyük hayvanlarda ise, yılda tek doz olarak
sadece sağlıklı hayvana aşı uygulaması yapılır.
Hastaliğin özellikle belirtisiz seyrettiği bir kuluçka dönemi vardır. Yani virus vucuda girdikten ancak 14-20 gün sonra hastalık belirtisi başlar! Bu nedenle aldığınız bebek köpek aslında hastalığı çoktan kapmış olabilir. Kan teslerinde bile bu evre tesbit edilemeyebilir. Bu nedenle karma aşısı yapılmamış hayvanların özellikle bebekken satın alınmaması da iyi bir metoddur.Bu şekilde hem satıcıların aşılı hayvan satması teşvik edilmiş olunur. Hem de boşyere ölümler engellenmiş olur…
TEŞHİS: Hasta hayvanlar için özel kan testleri sonunda teşhis konur. Hastanın aşısız olması önemli bir ayıraçtır. Aşısız hayvanlar mutlak şüphelidir. Sağlıklı görünen hayvan bile Distemper taşıyıcısı olabilir, unutulmamalı, aşısız hayvan alırken dikkatli olunmalıdır. Çıplak elle muayene asla bu hastalığın kesin teşhisini sağlamaz!… Karma aşısı yapılan hayvan hemen akabinde hastalanmışsa vucutta virus zaten aşılamadan önce vardır demektir…Derhal müdahale edilmelidir.
Yavru köpekler aşılamalar bitmeden hiç bir şekilde dış ortamla veya başka köpeklerle temas ettirilmemeli, ya da el vb. araçlarla dışardan virus hayvana bulaştırılmamalıdır. Hijyen kurallarına mahakkak uyulmalıdır.
FERHAT GÜLPAK
FIRAT ÜNİVERSİTESİ VETERİNER FAKÜLTESİ
Kusma, İshal ve Gençlik hastalığı
Köpeklerde görülen kanlı ishal hastalığının etkeni parvovirustur. Bu hastalığa karşı aşılar geliştirilmiş olup yüksek oranda bağışıklık elde edilebilmektedir. Aşılarını ihmal etmeyiniz.
Gençlik hastalığı virusu ultraviyole ışınlarına, sıcak ve kuru ortamlara aşırı duyarlıdır. Oda ısısında birkaç saat içerisinde ölür. Ancak virus 0-4 dereceler arasında haftalarca yaşayabilir. Korkmanıza hiç gerek yok
Köpeğinizin duruş pozisyonu onun ciddi bir sancı çektiğini gösteriyor. Köpeğinizi en kısa zamanda muayene ettirmeniz gerekiyor
Kedilerde hekim kontrolu dışında aspirin kullanılması doğru değil. Aspirin kedilerin kanında 3 gün kadar kalabilmekte ve mide kanamasına yol açabilmektedir. Kediniz kustuğu için ona ağızdan bir ilaç verilmeside mümkün olmayacaktır. Kedinize acil olarak serum takılmalı, kusma giderilmeli ve antibiyotik başlanılmalıdır.
Köpeğinizin susuz kalmamasına dikkat edin.Verdiğiniz gıdalara devam edin. Şikayetinizde bir azalma olmazsa veya iştahsızlık başgösterirse veteriner hekime başvurun
Kanlı ishal köpeklerin pek çok hastalığında gözlenen bir belirtidir. Kanlı ishalle seyreden en önemli hastalık parvoviral gastroenterittir. Etkeni bir virus olup etkene yönelik bir ilaç yoktur. Hastalık genellikle yavrularda gözlenmektedir. Tedavi belirtilere yönelik olarak yapılmaktadır. Tedavi edilmezse hastalık öldürücüdür. Kanlı ishalle seyreden diğer bir hastalık coccidiosis olup, hastalığın nedeni protozoon türü bir parazittir. Bu hastalıkta etkene yönelik ilaçlar mevcut olup tedavide başarılı sonuçlar alınmaktadır. Kanlı ishal köpeklerde başka hastalıklarında bir belirtisi olup ,her zaman önemsenmelidir. Kanlı ishal özellikle yavrularda tedavi edilmezse birkaç gün içerisinde ölüme götürebilmektedir. Dışkıda kan her yaş köpek için, kan miktarı ne kadar olursa olsun mutlaka önemsenmeli ve hemen bir veteriner hekimden tıbbi yardım alınıp teşhis ve tedavi yapılmalıdır.
Hiçbir aşı yüzde yüz koruma sağlamaz. Aşıdan sonra hayvanın sterese maruz kalması, bazı ilaçların kullanılması aşının bağışıklığını dahada düşürebilir. Köpeğinizi aç bırakıp mamaya alıştırın. kuru mama yerine verebileceğiniz başka dengeli gıda yoktur.
Köpeğinizin kanlı ishal (parvo viral enfeksiyon)olduğunu zannetmiyorum. Köpeğinize kaliteli bir yavru köpek maması vermenizi, ayrıca pirinç lapası vermenizi öneririm
Köpeğinizi bir veteriner hekime götürün. Hastanız gastrit olabilir.
Bu anlattığınız belirtiler her hastalıkta gözlenebilir. Hastanız kustuğu için ağızdan ilaç vermek mümkün değil. Hastanızın bir veteriner hekime ihtiyacı var
Anlattığınız belirtiler distemper şüphesini akla getiriyor. Özellikle karma aşıdan sonra kaslarda seyirmelerin olması distemper (gençlik hastalığı) şüphesini artırıyor. Köpeğinizde distemperın sinirsel şekli olabilir
Kedinizin kuduz hastalığından dolayı öldüğünü zannnetmiyorum. Kedinizin hastalığının belirtileri ,kedilerin bulaşıcı viral hastalıklarına benziyor
Köpeğinizde iç parazitlere bağlı bir ishal olabilir. Köpeğinize hangi parazit iacını vermeniz konusunda veteriner hekiminize danışın
Anlattığınız belirtiler bölgesel ve sistemik pek çok hastalıkta gözlenebilir. Hastanın çok ayrıntılı muayenesi gerekir. Böbrek, karaciğer,bağırsak, mide hastalıklarında, ve sindirim sisteminde yabancı cisim bulunması durumunda kusma gözlenebilir.
Köpeğinizin öncelikle hastalığının teşhisini koymak gerekir. Kusan bir hastanın ağızdan ilaç alması mümkün olmaz. Enjektabl ilaçlarla kusması kontrol altına alındıktan sonra ağızdan ilaç alınması mümkün olabilir. Köpeğinizin en kısa zamanda birveteriner hekim tarafından muayenesi gereklidir
Kanlı ishal hastalığının etkenine en etkili dezenfektan çamaşır suyudur. Evi mümkün olduğu kadar çamaşır suyu ile dezenfekte etmelisiniz.
Köpeğinizde solunum yolu enfeksiyonu olduğu gözüküyor. Yavru hayvanlarda basit olarak başlayan üst solunum yolu enfeksiyonları çok kısa zamanda zaturreye çevirebilir.
Köpek hastalıklarının kuluçka süreleri 5-10 gün kadardır. Hastalıklarının çıkış sürelerine göre sizin bakım hatalarınızın olmadığını gözüküyor. Size tavsiyem gazete ilanları ile evde doğmuş ve en azından ilk 2 aşısı olmuş yavruları satın almanızdır.
Köpeğinizin yolculuk esnasında kusması doğal karşılanabilir. Ancak diğer zamanlardada kusması kesinlikle normal değil. Köpeğinizde sistemik bir hastalık (böbrek, karaciğerhastalıkları vb.) olabilir. Mutlaka iyi bir muayeneden geçip tahlil yapılması gerekir.
Köpeğinizde ne olduğu yada olmadığı için kesin br şey söylemek mümkün olmadığı için, en kötü ihtimali düşünüp annnesinden uzakta tutmanızda fayda var.
Anlattığınız şikayetler, her sindirim sistemi hastalığında görülebilen genel belirtilerdir. Sadece bu belirtilere bakıp teşhis koymak imkansız. Gençlik hastalığı tedavisi olabilen bir hastalıktır.
Veteriner hekim
Murat ilgün